Η γνώση και η άποψη από τη σκοπιά ενός προγραμματιστή

Post Photo
Κυριακή 23 Αυγούστου 2020

Η πληροφορική έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας εδώ και καιρό. Η καθημερινότητά μας έχει συνδεθεί τόσο στενά πια με την τεχνολογία της πληροφορίας που ίσως αρκετοί από εμάς δεν μπορούμε πια ή δεν θέλουμε να ζήσουμε χωρίς αυτή

Ποιος δεν έχει πια Smartphone. Κινητό δηλαδή που να μπορεί να εκτελεί εφαρμογές που κατεβάζουμε από κάποιο ηλεκτρονικό κατάστημα (Store). Κινητό το οποίο να έχει με κάποιο τρόπο πρόσβαση στον παγκόσμιο ιστό.

Όλο το διαδίκτυο είναι μια τεράστια μηχανή δημιουργίας, επεξεργασίας και αποθήκευσης δεδομένων.

Το ίδιο κάνουμε και εμείς οι άνθρωποι. Χρησιμοποιώντας τον εγκέφαλό μας

Καθημερινά δημιουργούμε δεδομένα, προσλαμβάνουμε δεδομένα, τα επεξεργαζόμαστε και τα αποθηκεύουμε.

Κάπως έτσι σχηματίζεται αυτό που λέμε γνώση και αυτό που χαρακτηρίζουμε ως "άποψη" ή "θέση".

Θα επιχειρήσω στο άρθρο αυτό έναν παραλληλισμό μεταξύ της λειτουργίας ενός προγράμματος και της λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου με απλά λόγια. Χωρίς να το κάνω υπερβολικά τεχνικό ώστε να είναι εύπεπτο και από μη συναδέλφους.

Πως λειτουργεί μια εφαρμογή

Μια εφαρμογή συνήθως έχει μια βάση δεδομένων, κώδικα για την επεξεργασία των δεδομένων και φυσικά τον απαραίτητο κώδικα για την προβολή των αποτελεσμάτων στο χρήστη  (διεπαφή).

Για να μην σας μπερδεύει το "βάση δεδομένων" φανταστείτε το απλά σαν ένα μαγικό πίνακα στον οποίο μπορείς να γράψεις κάποια πραγματάκια. Αν έχετε χρησιμοποιήσει στη ζωή σας Excel φανταστείτε το ως μια σελίδα Excel. Μπορείτε δηλαδή να γράψετε πράγματα οργανωμένα σε στήλες και σειρές.

Ο κώδικας επεξεργασίας των δεδομένων κάνει αυτό ακριβώς που λέει. Για παράδειγμα έχετε στη βάση σας 100.000 ονόματα δημοτών. Θέλετε όμως να γνωρίζετε πόσοι από αυτούς λέγονται "Κώστας". Είναι υπερβολικό κοπιαστικό να διαβάσετε και τα 100.000 ονόματα και να μετράτε πόσες εγγραφές υπάρχουν με το μικρό όνομα "Κώστας". Με κώδικα αυτό το κάνεις με μια σειρά. Συνήθως το κάνουμε στην ίδια τη βάση πριν φτάσουν τα δεδομένα στο πρόγραμμα.

Τέλος μαθήματος πληροφορικής (σορτ οφ). Πάμε στους ανθρώπους τώρα.

Η βάση, η επεξεργασία και η προβολή ενός ανθρώπου

Με τον ίδιο τρόπο οι άνθρωποι έχουμε μια βάση δεδομένων στην κεφάλα μας. Καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας συλλέγουμε δεδομένα και τα αποθηκεύουμε. Ακούμε, βλέπουμε, μυρίζουμε, αισθανόμαστε, διαβάζουμε. Ο κόσμος μας είναι γεμάτος πληροφορίες. Η διαδικασία αυτή ξεκινά ήδη μέσα στην κοιλιά της μάνας.

Στην πληροφορική πριν γράψουμε κάτι στη βάση δεδομένων συνήθως κάνουμε και κάποιον έλεγχο αν αυτά που πάμε να γράψουμε στη βάση ταιριάζουν. Π.χ στο πεδίο "Όνομα" δεν πρέπει να γράψουμε τον αριθμό του τηλεφώνου. Αλλιώς η βάση γίνεται μπάχαλο. Στις βάσεις δεδομένων υπάρχουν και τύποι δεδομένων όπως και διαστάσεις. Αν τα δεδομένα τα γράψεις χύμα χωρίς κανέναν έλεγχο μπορεί να κρασάρει όλο το πρόγραμμα.

Οι άνθρωποι επίσης σε κάποιο βαθμό από ανύπαρκτο ως υπερβολικό τσεκάρουμε τα δεδομένα πριν τα αποθηκεύσουμε. Για παράδειγμα αν μας πει κάποιος ότι είδε ένα λιλά ελεφαντάκι να οδηγάει ένα ντάτσουν χωρίς ρόδες μάλλον δεν θα το αποθηκεύσουμε ως πραγματική εμπειρία κάποιου. Δυστυχώς όμως μια μερίδα όντως θα πιστέψει ότι υπάρχουν λιλά ελεφαντάκια και όλα οδηγούν ντάτσουν.

Σε ό,τι αφορά την επεξεργασία. Σκεφτείτε να μου ζητήσει κάποιος μια συνάρτηση που να ψάχνει για την λέξη π.χ "Βόλος" στα άρθρα μου. Κάποιος θέλει να δει σε ποια άρθρα αναφέρθηκα στην πόλη.

Αν είμαι τεμπέλης θα γράψω μια αρλούμπα που θα ψάχνει για τη λέξη "Βόλος" μόνο στον τίτλο. Στην περίπτωση π.χ του άρθρου με τον τίτλο "Μια ανοιξιάτικη βόλτα στην πόλη μου" η συνάρτηση που έγραψα δεν θα το εμφανίσει ως αποτέλεσμα. Στον τίτλο δεν υπάρχει η λέξη "Βόλος". Το άρθρο μου όμως αναφέρεται ολόκληρο στην βόλτα που έκανα στην παραλία του Βόλου αλλά δεν εμφανίζεται πουθενά ως αποτέλεσμα! Ο χρήστης της σελίδας δεν θα δει ποτέ το άρθρο. Φυσικά αν θέλω να τη γράψω σωστά τη συνάρτηση θα ψάχνει στον τίτλο, υπότιτλο και φυσικά στο πλήρες κείμενο. Έτσι θα εμφανίζεται το άρθρο στα αποτελέσματα και ας μην υπάρχει η λέξη "Βόλος" στον τίτλο.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Αν διαβάζουν και ενημερώνονται μόνο από τίτλους και βαριά-βαριά διαβάζουν τις δέκα πρώτες σειρούλες μιας δημοσίευσης τους λείπει όλη η ουσία. Έχει παρατηρηθεί ότι αυτό ακριβώς κάνει ο μέσος άνθρωπος στην εποχή μας. Φανταστείτε πόσα "αποτελέσματα" παραλείπονται όταν λειτουργείς έτσι.

Συνδυάστε το παραπάνω με αυτό που έγραφα για το τσεκάρισμα των πληροφοριών. Φανταστείτε κάποιοι άνθρωποι με τον συνδυασμό των δυο παραπάνω (τσεκάρισμα δεδομένων και ανάγνωση τίτλων) τι μπουρδέλα βάσεις δεδομένων έχουν στο κεφάλι τους.

Να αναφέρω στο σημείο αυτό ότι οι βάσεις δεδομένων έχουν και ρύθμιση γλώσσας (να το πω έτσι απλά). Πρέπει δηλαδή να πεις στη βάση τι είδους κείμενο να περιμένει.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους εγκεφάλους μας. Αν π.χ διαβάσω (ή νομίζω ότι διαβάζω) ένα βιβλίο στα Γαλλικά θα είναι ασύμβατο με τη βάση δεδομένων του εγκεφάλου μου διότι απλά δεν γνωρίζω Γαλλικά. Αυτό που θα καταλάβω από το βιβλίο μάλλον θα είναι αστείο.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων γνωρίζει μόνο μια γλώσσα σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντιλαμβάνεται σύνθετα νοήματα, υπονοούμενα, παρομοιώσεις, μεταφορές ή ιδιόρρυθμο χιούμορ. Ακόμα χειρότερα κάνουν τα πράγματα οι μεταφράσεις. Συχνά παραποιούν ή καταστρέφουν την πληροφορία. Π.χ η φράση "την ψώνισα, σάλταρα και την κουτούλησα" δεν μεταφράζεται πλήρως στα αγγλικά όσο και αν προσπαθήσετε. Κάτι χάνεται πάντα στην μετάφραση.

Η προβολή των δεδομένων

Οι άνθρωποι δεν έχουμε οθόνες στα μάτια μας για να προβάλουμε τις απόψεις μας σε αντίθεση με τους περισσότερους υπολογιστές. Στους ανθρώπους το λέμε μάλλον "έκφραση".

Εδώ υπάρχει και πάλι πρόβλημα. Συχνά θα σας έχει πει κάποιος τη φράση "δεν εννοούσα αυτό". Φαντάζεστε να το έκαναν οι υπολογιστές; Έχεις 203 email αλλά δεν εννοούσα αυτό. Θα μας έπιανε παράνοια. 

Πολλοί περισσότεροι άνθρωποι από ό,τι πιστεύετε έχουν πολύ σοβαρό πρόβλημα στην έκφραση των σκέψεών τους. Από εκεί γεννιέται ένας ολόκληρος μηχανισμός δημιουργίας παρεξηγήσεων.

Δεν φτάνει δηλαδή ότι η βάση δεδομένων "τρέφεται" με λάθος και μη επαληθευμένα δεδομένα, Δεν φτάνει που η επεξεργασία γίνεται με μικρή έως μέτρια υπολογιστική ισχύ (στις περισσότερες των περιπτώσεων). Δεν φτάνει που προσπαθούμε να επεξεργαστούμε δεδομένα που ειπώθηκαν σε διαφορετικές γλώσσες από τη δική μας. Όλο αυτό το μπάχαλο που δημιουργείται στο κεφάλι μας και το λέμε άποψη δεν μπορούμε και να το εκφράσουμε σωστά.

Αλλά για όλα έχουμε άποψη

 

Κοινοποίησε το άρθρο

Στήριξε μια από τις λιγοστές οάσεις ελεύθερης γραφής κοινοποιώντας το άρθρο. Έτσι στηρίζεις τη σελίδα ώστε αύριο να μπορεί να στηρίξει και σένα.